พวงหรีดดอกไม้สด หลังงานเสร็จเก็บได้กี่วันและนำไปทำอะไรต่อ

เมื่อต้นปีที่ผ่านมาผมไปช่วยงานที่วัดเล็กในย่านฝั่งธน ตอนงานเสร็จเจ้าภาพหันมาถามผมด้วยน้ำเสียงเหนื่อยๆ ว่าพวงหรีดดอกไม้สด หลังงานเสร็จจะเอาไปทำอะไรดี ทิ้งก็เสียดาย เก็บไว้บ้านก็เปลืองที่ และดอกก็เริ่มเหี่ยวลงทุกชั่วโมง ผมจึงนั่งคุยกับเขาเรื่องตัวเลือกที่มีอยู่ ตั้งแต่ถวายต่อให้พระไปจนถึงเอาดอกกลับบ้านมาทำเครื่องหอม เจ้าภาพฟังจบก็ยิ้มและบอกว่าเป็นข้อมูลที่ไม่เคยได้ยินจากร้านดอกไม้มาก่อน

บทความนี้ผมจะเล่าจากประสบการณ์การจัดการพวงหรีดหลังงานเสร็จในเป็นสิบงานช่วงสองปีที่ผ่านมา ทั้งที่ทำให้ลูกค้าและที่ผมเองมีโอกาสไปร่วม จะได้เห็นภาพชัดว่าเก็บได้นานแค่ไหน ทำอะไรต่อได้บ้าง และอันไหนคุ้มที่จะทำอันไหนไม่คุ้ม

พวงหรีดดอกไม้สด หลังงานเก็บได้กี่วันก่อนจะเริ่มเสีย

คำถามที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดคือดอกจะอยู่ได้กี่วัน คำตอบสั้นๆ คือสองถึงสามวันถ้าวางในที่ร่มและอุณหภูมิไม่ร้อนเกินยี่สิบแปดองศา แต่ถ้าจะให้ละเอียด ผมแยกตามชนิดดอกได้ดังนี้ครับ

พวงหรีดดอกไม้สด

กลุ่มดอกที่อยู่ได้ทนกว่าหลังจบงาน

กลุ่มแรกคือดอกที่ทนทาน อย่างคาร์เนชั่นและกล้วยไม้สายพันธุ์เล็ก สามารถยืนได้สี่ถึงห้าวันถ้าเปลี่ยนน้ำในโอเอซิสทุกเช้า บางครั้งผมเห็นเจ้าภาพเก็บไว้ที่บ้านได้นานถึงหนึ่งสัปดาห์โดยที่ดอกยังไม่เปลี่ยนสี เคล็ดลับคือต้องวางในห้องที่มีแอร์อุณหภูมิประมาณยี่สิบสี่องศาและไม่โดนแสงแดดตรง ผมเองเคยทดสอบโดยตั้งคาร์เนชั่นสีชมพูในห้องครัวที่บ้านแล้วเช็คทุกเช้า ผลคืออยู่ได้ห้าวันครึ่งก่อนกลีบเริ่มกรอบ

กลุ่มดอกที่ต้องรีบจัดการเร็ว

กลุ่มที่สองคือดอกที่ละเอียดอ่อน เช่น ลิลลี่ ฮอลแลนด์ และดอกชวนชม ส่วนใหญ่อยู่ได้แค่หนึ่งถึงสองวัน เพราะกลีบบางและไวต่อความร้อนมาก ถ้าวันงานอากาศร้อนเกินสามสิบองศา บางทีดอกเริ่มเหี่ยวตั้งแต่ก่อนงานเสร็จแล้ว ลูกค้าบางคนยังเข้าใจผิดว่าเป็นเพราะดอกไม่สด ทั้งที่จริงๆ เป็นธรรมชาติของดอกประเภทนี้ ผมแนะนำว่าพวงหรีดที่ใช้ลิลลี่เป็นหลักให้รีบเอาดอกออกมาแช่ในน้ำเย็นภายในสองชั่วโมงหลังงานจะยืดอายุได้อีกประมาณวันครึ่ง

ปัจจัยที่ทำให้ดอกเสียเร็วกว่าปกติ

นอกจากชนิดดอกแล้ว ปัจจัยที่ทำให้ดอกเสียเร็วคือการขนย้ายที่ไม่ระวัง การโดนแสงแดดตรง และการที่โอเอซิสไม่มีน้ำเพียงพอ บางครั้งคนนำพวงหรีดเข้าวัดยังลืมเช็คว่าโอเอซิสยังเปียกอยู่หรือเปล่า ผลก็คือดอกแห้งภายในวันเดียว ถ้าคุณเก็บไว้ที่บ้านอย่าลืมรดน้ำในโอเอซิสทุกเช้าและบ่ายจะช่วยได้มากครับ บางทีผมเห็นลูกค้าเอาน้ำใส่ขวดสเปรย์ฉีดที่กลีบดอกเบาๆ ก็ช่วยเรื่องความสดได้เหมือนกัน

สั่งพวงหรีดพัดลม ราคาถูก

ทางเลือกในการนำดอกที่ยังสดไปใช้ต่อหลังงานเสร็จเรียบร้อย

เมื่อพวงหรีดดอกไม้สด หลังงานเสร็จแล้ว มีหลายทางเลือกที่จะนำดอกไปใช้ต่อแทนการทิ้งเลย วิธีที่ผมเห็นเจ้าภาพหลายรายเลือกคือการถวายต่อให้พระท่านในวัด ส่วนใหญ่พระท่านจะนำดอกไปบูชาที่อุโบสถหรือพระประธาน บางวัดมีศาลาเล็กๆ ที่ดูแลโดยอุบาสกอุบาสิกาประจำ ก็จะนำดอกไปจัดต่อใส่แจกันถวายอีกครั้ง ทำให้ดอกที่ใช้ครั้งเดียวได้อยู่ในวัดต่อไปอีกหลายวัน

วิธีที่สองที่ผมแนะนำให้พิจารณาคือการนำดอกบางส่วนกลับบ้านมาทำเครื่องหอม ดอกกุหลาบ ลาเวนเดอร์ หรือมะลิที่ยังสดสามารถเอาไปทำสำหรับใส่ถุงหอมเก็บไว้ในตู้เสื้อผ้าหรือลิ้นชักได้ ผมเคยเห็นลูกค้าทำกล่องของขวัญเล็กๆ จากดอกในพวงหรีดของคุณยายที่จากไป แล้วแจกให้ญาติๆ เป็นที่ระลึก ทุกคนที่ได้รับก็ประทับใจมาก เพราะเหมือนได้พกความทรงจำของคุณยายติดตัวไปด้วย

อีกวิธีที่หลายคนยังไม่รู้คือการนำดอกไปกดให้แห้งสำหรับทำหนังสือที่ระลึก ดอกที่กดดีๆ จะคงสีและรูปทรงไว้ได้นานหลายปี ถ้าคุณอยากเก็บความทรงจำของผู้วายชนม์ในรูปแบบที่จับต้องได้ ลองทำสมุดที่มีดอกจากพวงหรีดติดอยู่ในแต่ละหน้า เขียนเรื่องราวประกอบลงไป จะกลายเป็นของสะสมประจำตระกูล ผมเคยช่วยครอบครัวหนึ่งทำสมุดแบบนี้ ใช้เวลาประมาณสองสัปดาห์ในการกดดอกและจัดหน้า แต่ผลลัพธ์คุ้มค่ามากๆ

บริการจัดดอกไม้หน้าเมรุ แบบจีน ดอกไหนเหมาะ ต่างจากแบบไทยอย่างไร

สุดท้ายถ้ามีดอกเหลือเยอะและไม่อยากเก็บ การนำไปบริจาคให้บ้านพักคนชราหรือโรงพยาบาลก็เป็นทางเลือกที่ดี ดอกสดในห้องผู้ป่วยช่วยให้บรรยากาศเย็นสบายขึ้น และเป็นการต่อบุญที่ดีต่อจากการให้ของผู้วายชนม์ ผมเคยพาดอกจากพวงหรีดดอกไม้สด หลังงานวัดที่ฝั่งธนไปบริจาคบ้านพักผู้สูงอายุย่านนนทบุรี เจ้าหน้าที่ที่นั่นยิ้มใหญ่และบอกว่าผู้สูงอายุดีใจมากเมื่อเห็นดอกใหม่ๆ

คำถามที่พบบ่อยและคำแนะนำสุดท้ายสำหรับการจัดการพวงหรีดหลังงาน

ผมรวบรวมคำถามที่ลูกค้าถามมาเยอะที่สุดมาตอบให้หมดในส่วนนี้ครับ จะได้เป็นข้อมูลที่ใช้อ้างอิงได้เลยเมื่อต้องตัดสินใจหลังงานเสร็จ

พวงหรีดดอกไม้สด หลังงานวัดทำลายอย่างไรถึงจะเหมาะสมที่สุด

จัดดอกไม้หน้าเมรุ สมเกียรติพ่อแม่และผู้ใหญ่ที่จากไป

ส่วนใหญ่ผมแนะนำให้เก็บโครงพวงหรีด ดอกไม้ และโอเอซิสแยกออกจากกัน ดอกไม้ที่ยังสดเอาไปใช้ต่อตามวิธีที่เล่าไป ดอกที่เหี่ยวแล้วเอาไปทำปุ๋ยหมัก โอเอซิสเอาไปทิ้งกับขยะทั่วไป โครงไม้และพลาสติกบางส่วนสามารถรีไซเคิลได้ ถ้าวัดมีบริการจัดการขยะแยกประเภทก็เอาไปฝากที่นั่นได้

ทำไมต้องรีบเอาดอกออกจากพวงหรีดเร็ว

เพราะดอกในพวงหรีดเรียงเบียดกัน อากาศไม่ค่อยถ่ายเท ทำให้ความชื้นสะสมและเชื้อราเริ่มเจริญในจุดที่กลีบดอกซ้อนทับ ถ้าปล่อยทิ้งไว้เกินสองวันโดยไม่จัดการ ดอกที่อาจอยู่ได้อีกหลายวันจะเสียเร็วกว่าที่ควร เอาออกมาจัดในแจกันใหม่จะช่วยให้ดอกได้อากาศและยืดอายุได้

สามารถนำพวงหรีดทั้งอันกลับบ้านได้ไหม

ได้ครับ แต่ขอให้คุยกับเจ้าภาพก่อนเสมอ เพราะบางครอบครัวมีประเพณีที่ไม่นิยมเอาพวงหรีดกลับบ้านเนื่องจากเชื่อมโยงกับงานศพ ถ้าเจ้าภาพอนุญาตและคุณรู้สึกสบายใจ การนำกลับมาจัดในแจกันก็ไม่มีปัญหา ผมเคยนำพวงหรีดจากงานคุณตามากลับมาจัดเป็นชั้นวางบนโต๊ะที่บ้าน อยู่ได้สี่วันแล้วค่อยทำลาย

ดอกในพวงหรีดเหี่ยวจะเอาไปทำปุ๋ยได้หรือเปล่า

ได้แน่นอนครับ ดอกไม้แห้งและกลีบที่ร่วงเป็นวัตถุอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ง่าย เอาไปผสมกับเศษอาหาร เปลือกผลไม้ และเศษใบไม้ในกองปุ๋ยหมัก จะเป็นปุ๋ยที่ดีสำหรับต้นไม้ในบ้าน ผมทำกองปุ๋ยที่บ้านมาห้าปีแล้ว ส่วนใหญ่ดอกที่เหลือจากงานเข้ากองนี้หมด ปลูกต้นไม้ในกระถางทุกต้นก็โตดี

เจ้าภาพต้องจัดการพวงหรีดทั้งหมดเองหรือเปล่า

ไม่จำเป็นครับ ส่วนใหญ่วัดจะมีเจ้าหน้าที่หรืออุบาสกที่ช่วยเก็บพวงหรีดให้ภายในวันงานหรือวันต่อไป ถ้าคุณรู้สึกเหนื่อยและไม่อยากจัดการเองก็ฝากวัดได้เลย พระท่านส่วนใหญ่จะนำไปจัดต่อหรือทำลายให้ตามที่เหมาะสม ลองเลือกพวงหรีดดอกไม้สด หลังงานจัดการง่ายจากร้านที่ใช้โครงสร้างเรียบง่าย ไม่ซับซ้อนเกินไปจะช่วยให้การดูแลหลังงานไม่เป็นภาระ

หลังจัดการพวงหรีดเสร็จแล้วยังต้องทำพิธีอะไรอีกหรือเปล่า

ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวมีพิธีเล็กๆ ในการเอาพวงหรีดออกจากศาลา บางครอบครัวก็เพียงแค่กล่าวขอบคุณผู้ส่งและจัดการตามปกติ ถ้าคุณยังลังเลใจ ลองปรึกษาพระท่านในวัดหรือผู้ใหญ่ในครอบครัวก่อนตัดสินใจจะดีกว่า สอบถามได้จากที่ปรึกษาเรื่องพวงหรีดจากผู้รู้ในวงการก็ได้

ทำไมหลายคนถึงเลือกเอาดอกไปเก็บเองแทนที่จะทิ้ง

เพราะรู้สึกผูกพันกับผู้วายชนม์ และอยากเก็บความทรงจำในรูปแบบที่จับต้องได้ ดอกไม้ที่เคยอยู่ในพวงหรีดของคุณพ่อ คุณแม่ หรือปู่ย่าตายาย มันมีคุณค่าทางใจมากกว่าดอกไม้ทั่วไป ผมเข้าใจความรู้สึกนี้ดีเพราะตัวเองก็เคยเก็บกลีบกุหลาบจากพวงหรีดของคุณยายไว้ในขวดแก้วมาห้าปีแล้ว ทุกครั้งที่หยิบมาดูก็คิดถึงคุณยายเสมอ